Механик агаар сэлгэлт ба дулаан сэргээлт: рекуператороос автомат хяналт хүртэл
Агаар сэлгэлтийн шаардлага
Дулаан алдагдлыг бууруулах зорилгоор хана, цонхны битүүмжлэлийг сайжруулах тусам барилгын байгалийн агаар нэвчилт багасдаг. Үүний үр дүнд чийг, нүүрсхүчлийн хий (CO2), үнэр, дэгдэмхий органик нэгдэл дотор хуримтлагдаж, агаарын чанар муудна. Иймд хүн амьдрах, ажиллах орчинд механик агаар сэлгэлт зайлшгүй шаардлагатай болдог. Ерөнхийдөө нэг хүнд ногдох цэвэр агаарын хэрэгцээг 25–30 м3/цаг, орон сууцны хувьд цаг тутмын агаар солилтын давтамжийг 0.4–0.6 орчим гэж авдаг.
Дулаан сэргээгчийн үүрэг
−40°С хүрэх хүйтэнд халсан татагдах агаарыг шууд гадагш гаргаж, оронд нь хүйтэн гадаад агаар оруулбал халаалтын систем дээр асар их нэмэлт ачаалал үүснэ. Энэ алдагдлыг бууруулахын тулд дулаан сэргээгч (рекуператор) ашигладаг — гарах болон орох агаарын урсгалыг холилдуулалгүйгээр дулаан солилцуулж, гадагшлах агаарын дулааныг орж буй цэвэр агаарт шилжүүлнэ.
Түгээмэл хийцүүд:
- Пянзан (нүүр нүүрэн) солилцуур — хямд, хөдөлгөөнт эд ангигүй, дулааны сэргээлт 60–75%.
- Эсрэг урсгалт солилцуур — уртассан дулаан солилцооны замтай, сэргээлт 85–90% хүрдэг.
- Эргэдэг ротор — дулаан, зарим тохиолдолд чийгийг хүртэл сэргээдэг боловч урсгал бага зэрэг холилдох эрсдэлтэй.
Автомат хяналт ба эрэлтэд суурилсан сэлгэлт
Тогтмол хамгийн их урсгалаар байнга ажиллуулах нь эрчим хүчний хэт зарцуулалт болдог. Орчин үеийн шийдэлд эрэлтэд суурилсан агаар сэлгэлт-ийг хэрэглэдэг: CO2, чийг, температурын мэдрэгчийн заалтаар агаарын урсгалыг автоматаар тохируулна. Жишээ нь дотоод CO2 агууламж 1000 ppm давбал сэнсний хурдыг нэмэгдүүлж, хүн цөөрөх, өрөө хоосрох үед буулгана.
Ийм систем нь давтамж хувиргагч (VFD) бүхий сэнс, тохируулгын хавхлаг, төв удирдлагын самбар (BMS)-тай нэгдэж, эрчим хүчний хэмнэлт болон дотоод орчны чанарыг зэрэг хангадаг.
Дүгнэлт
Монголын урт, хүйтэн халаалтын улиралд дулаан сэргээгчтэй механик агаар сэлгэлт нь дотоод агаарын чанарыг сайжруулахын зэрэгцээ халаалтын зардлыг мэдэгдэхүйц бууруулна. Гол нөхцөл нь хөлдөлтөөс хамгаалах зөв шийдэл болон автомат хяналтыг зэрэг тооцох явдал юм.