Давтамжийн хувиргагчийн гармоник гажуудал ба түүнийг бууруулах арга
Гармоник гажуудал хаанаас үүсдэг вэ
Давтамжийн хувиргагчийн оролтын диодон шулуутгагч нь завсрын конденсаторыг цэнэглэх богино агшинд л сүлжээнээс огцом оргилтой гүйдэл татдаг тул хэрэглэх гүйдэл нь цэвэр синусоид биш, гажуудсан хэлбэртэй болдог. Энэ гажуудсан гүйдлийг Фуригийн задаргаагаар үндсэн 50Гц бүрдэл болон түүний бүхэл тооны үржвэр болох дээд эрэмбийн гармоник бүрдлүүд болгон задалж болдог.
Зургаан импульст шулуутгагч нь голчлон 5, 7, 11, 13-р (ерөнхийдөө 6k±1) эрэмбийн гармоник үүсгэдэг. Тэдгээрийн нийлбэр нөлөөг нийт гармоник гажуудал (THD) үзүүлэлтээр илэрхийлэх бөгөөд оролтын реактор байхгүй үед хувиргагчийн гүйдлийн THD 30–80%-д хүрч болдог.
Сүлжээ ба тоног төхөөрөмжид үзүүлэх нөлөө
- Гажуудсан гүйдэл трансформатор, кабель, ороомгийг илүү халааж, тэдгээрийн ачаалал даах чадварыг бууруулна (нэмэлт дулаан алдагдал).
- Гармоник хүчдэл нь конденсаторын батарейтай, сүлжээний индуктивтэй резонанс үүсгэн тоног төхөөрөмжийг эвдрэлд хүргэж болзошгүй.
- Хэмжих хэрэгсэл, реле хамгаалалт болон мэдрэмтгий электрон төхөөрөмжийн ажиллагаанд алдаа учруулна.
- Гажуудлын улмаас бодит чадлын коэффициент буурч, сүлжээний дамжуулах чадвар үр ашиггүй ашиглагдана.
Гажуудлыг бууруулах техникийн шийдэл
Гармоникийг эх үүсвэрт нь буюу хувиргагчийн оролтод бууруулах нь хамгийн үр дүнтэй. Хамгийн энгийн шийдэл бол оролтын буюу тогтмол гүйдлийн реактор нэмэх бөгөөд илүү нарийн тохиолдолд шүүлтүүр эсвэл олон импульст шулуутгагч ашиглана.
| Арга | Гүйдлийн THD (ойролцоо) | Тайлбар |
|---|---|---|
| Реактургүй 6 импульст | 30–80% | Хамгийн хямд, гажуудал их |
| Оролт/DC реактор 3–5% | 30–40% | Хямд, өргөн хэрэглэгддэг |
| Идэвхгүй тааруулсан шүүлтүүр | 10–15% | Тодорхой эрэмбэд тохируулна |
| 12/18 импульст шулуутгагч | 5–15% | Фаз шилжүүлэгч трансформатор шаардана |
| Идэвхтэй шүүлтүүр / AFE | <5% | Хамгийн үр дүнтэй, өртөг өндөр |
Монголын сүлжээн дэх ач холбогдол
Сумын төв болон тусгаарлагдсан дизель эх үүсвэртэй бүсэд богино залгааны чадал бага, сүлжээ сул байдаг тул нэг том хувиргагчийн үүсгэсэн гармоник нь хүчдэлийн гажуудлыг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлж, ойролцоох мэдрэмтгий хэрэглэгчдэд нөлөөлж болзошгүй. Иймд ийм нөхцөлд реактор буюу шүүлтүүрийн шийдлийг төслийн эхэнд тусган, шаардлагатай бол хэмжилтээр баталгаажуулах нь ашиглалтын найдвартай байдлыг хангадаг.