Насос, компрессорын цахилгаан хөтлүүр ба давтамжийн хувиргуурын хэрэглээ

Насос, компрессорын хөтлүүрийн үүрэг

Газрын тос, хийн салбарт шингэн болон хийг тээвэрлэх, даралт өгөх үндсэн ачаалал нь насос, компрессор-т ногдоно. Эдгээрийг эргүүлэх цахилгаан хөтлүүр нь ихэвчлэн богино холбоост роторт асинхрон хөдөлгүүр байх бөгөөд хүчин чадлаас нь хамааран 0.4кВ-оос 6–10кВ хүртэлх хүчдэлээр тэжээгддэг. Хөтлүүрийн найдвартай, хэмнэлттэй ажиллагаа нь бүхэл процессын тасралтгүй байдлыг тодорхойлно.

Шууд асаалтын сул тал

Хөдөлгүүрийг сүлжээнд шууд залгаж асаах уламжлалт арга нь энгийн боловч хэд хэдэн дутагдалтай:

• Асах агшинд нэрлэсэн гүйдлээс 5–7 дахин их эхлэлтийн гүйдэл татаж, сүлжээний хүчдэл унжина;
• Механик цохилт нь холхивч, холбоос, дамжуулгыг элэгдүүлнэ;
• Урсгал, даралтыг зөвхөн хаалт (дроссель)-аар тохируулах нь их хэмжээний энергийг дэмий үрнэ.

Давтамжийн хувиргуурын давуу тал

Давтамжийн хувиргуур (VFD) нь хөдөлгүүрийн эргэлтийн хурдыг тэжээлийн давтамжаар жигд удирдаж, дээрх дутагдлыг арилгана. Гол давуу талууд:

• Зөөлөн асаалт — эхлэлтийн гүйдлийг нэрлэсэн орчимд барьж, сүлжээ ба механикийн цохилтыг багасгана;
• Энергийн хэмнэлт — насос, вентиляторын хувьд хурдыг бууруулахад зарцуулах чадал куб хуулиар буурч, 20–50% цахилгаан хэмнэнэ;
• Технологийн уян хатан удирдлага — урсгал, даралтыг мэдрэгчийн эргэх холбоогоор автоматаар тогтвортой барина.

Анхаарах техникийн асуудал

Хувиргуур нь давуу талтай ч дараах асуудлыг зохих ёсоор шийдэх шаардлагатай:

• Дээд эвшүүн (гармоник) — оролтын гүйдлийн гажилтыг реактор, шүүлтүүрээр багасгаж, сүлжээний чанарыг хамгаална;
• dV/dt ба урт кабель — түлхэцийн огцом фронт нь хөдөлгүүрийн ороомгийн тусгаарлага-д ачаалал өгдөг тул гаралтын шүүлтүүр болон тохирсон кабель хэрэглэнэ;
• Хамгаалалт — хэт ачаалал, фаз алдагдал, богино холболт, хэт халалтаас хөдөлгүүрийг хамгаалах реле хамгаалалт болон хөдөлгүүрийн дулааны загварыг тохируулна.

Аюултай бүс ба Монголын нөхцөл

Хэрэв хөдөлгүүр тэсрэх аюултай бүсэд байрлавал заавал тэсрэлтээс хамгаалсан (Ex) гүйцэтгэлтэй байх бөгөөд хувиргуураар тэжээхэд нэмэлт нөхцөл тавигдана. Тухайлбал Ex e хөдөлгүүрийг хувиргуураар ажиллуулахдаа хэт халалтаас хамгаалах терморезистор (PTC)-ыг заавал холбоно. Монголын −40°С хүйтэнд хувиргуурын шүүгээг дулаалж, конденсацаас сэргийлэх халаагуур суурилуулах нь тоноглолын насжилтыг уртасгана. Мөн 0.4кВ-ын хуваарилах сүлжээнд том хүчин чадлын хувиргуур залгахдаа сүлжээний богино холболтын чадал болон хүчдэлийн тогтворжилтыг тооцох нь чухал.

Ийнхүү давтамжийн хувиргуурыг зөв сонгож, хамгаалалт, кабель, орчны нөхцөлийг иж бүрэн тооцсоноор газрын тос, хийн салбарын насос, компрессорын хөтлүүр найдвартай, эрчим хүчний хэмнэлттэй ажиллах боломжтой болно.