Төлөв байдалд суурилсан засвар: оношилгоонд тулгуурласан шилжилт
Засварын стратегийн үндсэн ангилал
Эрчим хүчний тоноглолын найдвартай ажиллагаа нь сонгосон засварын стратегиас шууд хамаарна. Практикт дараах гурван үндсэн хандлагыг ялгадаг: эвдрэлийн дараах засвар, хугацаанд суурилсан урьдчилан сэргийлэх засвар, төлөв байдалд суурилсан засвар (condition-based maintenance, CBM).
Хугацаанд суурилсан засвар нь тогтоосон мото-цаг эсвэл календарийн хуваарийн дагуу тоноглолыг үзлэг, шалгалтад оруулдаг. Энэ арга нь зохион байгуулахад хялбар боловч хэвийн ажиллаж буй тоноглолыг шаардлагагүй зогсоох, эсрэгээр далд эвдрэлийг хуваарь болтол илрүүлж чадахгүй байх сул талтай.
Төлөв байдалд суурилсан засвар нь тоноглолын бодит техникийн байдлыг тасралтгүй буюу үе үе хэмжиж, оношийн үзүүлэлт эгзэгтэй хэмжээнд хүрэхэд засварыг товлодог. Ингэснээр засварын нөөцийг үнэхээр шаардлагатай цэгт төвлөрүүлж, тоноглолын ашиглалтын нөөцийг бүрэн дүүрэн ашиглах боломж бүрддэг.
| Стратеги | Товлолт | Давуу тал | Сул тал |
|---|---|---|---|
| Эвдрэлийн дараах | Эвдэрсний дараа | Хамгийн бага төлөвлөлт | Гэнэтийн тасралт, хохирол их |
| Хугацаанд суурилсан | Тогтмол хуваарь | Хялбар зохион байгуулалт | Илүү буюу дутуу засвар |
| Төлөв байдалд суурилсан | Оношийн үзүүлэлтээр | Оновчтой зардал, урт нөөц | Хэмжих хэрэгсэл, чадвар шаардана |
Оношилгооны үндсэн аргууд
CBM-ийн үндэс нь оношилгооны найдвартай мэдээлэл юм. Хүчний трансформаторын хувьд хамгийн мэдээлэл сайтай арга бол тосонд уусан хийн шинжилгээ (DGA) бөгөөд тосонд ялгарсан устөрөгч, метан, этилен, ацетилен зэрэг хийн харьцаагаар дотоод халалт, нумын цэнэгжилт, хэсэгчилсэн цэнэгжилтийг ялган оношилдог.
- Дулааны зураглал (термографи): холбоос, таслуурын контакт, ил хэсгийн хэт халалтыг зайнаас, ачаалалтай үед илрүүлнэ.
- Хэсэгчилсэн цэнэгжилтийн хэмжилт: тусгаарлага дахь дотоод согогийг бүрэн эвдрэлд хүрэхээс өмнө илрүүлдэг.
- Тусгаарлагын эсэргүүцэл ба tan δ: ороомгийн тусгаарлагын чийгшил, хуучралын түвшинг үнэлнэ.
- Тосны физик-химийн шинжилгээ: хүчиллэг, чийг, тусгаарлах чадварын үзүүлэлтүүд.
Монголын нөхцөлд нэвтрүүлэх нь
Монголын эрчим хүчний системд 0.4–220кВ хүртэлх тоноглол өргөн ашиглагддаг бөгөөд алслагдсан дэд станцуудад засварын баг хүрэхэд хугацаа, зардал их шаарддаг. Иймд зайнаас болон үе үеийн оношилгоонд суурилсан CBM нь ялангуяа ач холбогдолтой.
−40°С хүрэх өвлийн хүйтэнд трансформаторын тос өтгөрч зунгааралт нэмэгдэх, таслуурын механизмын тослог хатах зэрэг нь тусдаа эрсдэл үүсгэдэг тул улирлын онцлогийг оношийн хэмжигдэхүүнд тусгах шаардлагатай. Эхний ээлжид эгзэгтэй ачаалалтай үндсэн трансформатор, 110–220кВ-ын таслуураас эхлэн CBM-ийг үе шаттай нэвтрүүлэх нь оновчтой шийдэл болно.