Тусгаарлагын эсэргүүцэл хэмжих: мегаомметрийн арга зүй ба температурын залруулга
Тусгаарлагын эсэргүүцэл яагаад чухал вэ
Цахилгаан тоноглолын тусгаарлага нь гүйдэл дамжуулах хэсэг ба газардуулсан их биеийг найдвартай зааглах үндсэн үүрэгтэй. Ашиглалтын явцад чийг, тоос, дулааны ачаалал, механик хүчдэл нөлөөлж тусгаарлага аажим доройтдог тул түүний төлөв байдлыг тогтмол хянах шаардлагатай. Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг оношилгооны арга бол тусгаарлагын эсэргүүцэл хэмжих туршилт бөгөөд ашиглалтад оруулах үед болон урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн хуваарийн дагуу тогтмол гүйцэтгэдэг.
Хэмжилтийг тогтмол хүчдэлийн эх үүсвэртэй мегаомметр (megohmmeter)-ээр гүйцэтгэнэ. Тоноглолын нэрлэсэн хүчдэлээс хамааран туршилтын хүчдэлийг сонгоно: 1000В хүртэлх сүлжээнд 500–1000В, 6–35кВ тоноглолд 2500В, харин 110кВ ба түүнээс дээш өндөр хүчдэлийн ороомог, кабельд 5000В хэрэглэнэ.
Хэмжилтийн үзүүлэлтүүд
Зөвхөн нэг агшны утга биш, эсэргүүцлийн цаг хугацааны өөрчлөлт нь тусгаарлагын чийгшилт, бохирдлын талаар илүү их мэдээлэл өгдөг. Дараах гурван үзүүлэлтийг голчлон авч үзнэ:
- R60 — хүчдэл өгснөөс хойш 60 секундын дараах эсэргүүцэл. Ерөнхий байдлыг үнэлэх суурь утга.
- Шингээлтийн коэффициент (Kabs = R60/R15) — 15 ба 60 секундын харьцаа. 1.3-аас их бол тусгаарлага хуурай, эрүүл гэж үзнэ.
- Туйлшралын индекс (PI = R600/R60) — 10 минут ба 1 минутын харьцаа. 2.0-оос дээш бол сайн, 1.0 орчим бол чийгшсэн буюу бохирдсоны шинж.
Ерөнхий чиг баримжаа болгож нэрлэсэн 1кВ тутамд дор хаяж 1МΩ эсэргүүцэлтэй байх дүрмийг ашигладаг ч эцсийн шийдвэрийг тоноглол үйлдвэрлэгчийн заавар болон MNS стандартын хэмжигдэхүүнтэй тулган гаргана.
Монголын нөхцөл: температурын залруулга
Тусгаарлагын эсэргүүцэл температураас маш хүчтэй хамаардаг — температур 10°С нэмэгдэх тутам эсэргүүцэл ойролцоогоор хоёр дахин буурдаг. Монголын −40°С хүрэх өвлийн нөхцөлд хэмжсэн утга бодит байдлаас өндөр гарч, тусгаарлагын доройтлыг далдалж болзошгүй. Иймд бүх хэмжилтийг нэгдсэн жишиг температур (ихэвчлэн 20°С)-т залруулж, өмнөх үеийн үр дүнтэй ижил нөхцөлд харьцуулах ёстой.
Дүгнэлт
Тусгаарлагын эсэргүүцлийн хэмжилт бол хямд төсөр боловч мэдээлэл ихтэй оношилгооны арга юм. Ганц утгыг бус хандлагыг (шингээлтийн коэффициент, туйлшралын индекс) харах, температурт залруулах, ижил аргачлалаар давтан хэмжиж түүхэн өгөгдөлтэй харьцуулах нь Монголын дэд станц, дамжуулах шугам, эргэдэг машины тусгаарлагын найдвартай байдлыг үнэлэх түлхүүр болдог.
